Éxodo 22:6
כִּֽי־תֵצֵא אֵשׁ וּמָצְאָה קֹצִים וְנֶאֱכַל גָּדִישׁ אוֹ הַקָּמָה אוֹ הַשָּׂדֶה שַׁלֵּם יְשַׁלֵּם הַמַּבְעִר אֶת־הַבְּעֵרָֽה׃ ס
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
כִּֽי־תֵצֵ֨א אֵ֜שׁ וּמָצְאָ֤ה קֹצִים֙ וְנֶאֱכַ֣ל גָּדִ֔ישׁ א֥וֹ הַקָּמָ֖ה א֣וֹ הַשָּׂדֶ֑ה שַׁלֵּ֣ם יְשַׁלֵּ֔ם הַמַּבְעִ֖ר אֶת־הַבְּעֵרָֽה׃ ס
Ἐὰν δὲ ἐξελθὸν πῦρ εὕρῃ ἀκάνθας καὶ προσεμπρήσῃ ἅλωνας ἢ στάχυς ἢ πεδίον, ἀποτίσει ὁ τὸ πῦρ ἐκκαύσὰς.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Si egressus ignis invenerit spinas, et comprehenderit acervos frugum, sive stantes segetes in agris, reddet damnum qui ignem succenderit.
“Si alguien prende una fogata y el fuego se extiende a los matorrales, quemando los manojos de trigo, las plantas o todo un campo, el que prendió el fuego tendrá que pagar los daños.
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Cuando rompiere un fuego, y hallare espinas, y fuere quemado montón, ó haza, ó campo, el que encendió el fuego pagará lo quemado.
If a fire breaks out and spreads to thornbushes so that it consumes stacked or standing grain, or the whole field, the one who started the fire must make full restitution.
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo establece una secuencia condicional: un fuego se propaga desde espinos hasta consumir mieses (en montón, en pie, o el campo mismo), y responsabiliza del pago total a quien causó el incendio. La construcción hebrea encadena los eventos mediante formas verbales consecutivas y cierra con una fórmula enfática de obligación.
Palabras clave
- ki («porque», H3588A) — partícula que aquí funciona como condicional introductorio («si»), abriendo la prótasis legal.
- te.Tze' («salir: emanar», H3318L) — imperfecto qal; describe la acción del fuego como en curso o futura, típico de casuística legal («si un fuego sale...»).
- ne.'e.Khal («comer», H0398) — perfecto consecutivo en nifal, voz pasiva: el sujeto (montón de mies) no actúa sino que «es consumido», sin mencionar agente directo.
- sha.Lem + ye.sha.Lem («completar», H7999A) — infinitivo absoluto seguido de imperfecto piel, misma raíz repetida: estructura que refuerza la obligación del pago.
- mav.'Ir («quemar», H1197A) — participio hifil, forma causativa sustantivada: «el que hace arder», designa al responsable no por accidente pasivo sino por causar activamente el fuego.
Lo que dice el texto
La frase se organiza como un período condicional clásico del hebreo legal: la partícula ki abre la prótasis, y una serie de verbos en perfecto consecutivo (ma.tze.'Ah, ne.'e.Khal) encadenados por la vav narrativa describen una secuencia de causa y efecto —el fuego sale, halla espinos, y como resultado se consume el montón de mies—. La voz nifal de ne.'e.Khal pone el foco en el objeto afectado (la mies) sin nombrar explícitamente un agente humano en ese punto de la oración, dejando la responsabilidad para la apódosis final.
La apódosis usa la construcción de infinitivo absoluto más verbo conjugado de la misma raíz (sha.Lem yesha.Lem), un recurso morfológico hebreo que intensifica o enfatiza la certeza de la acción verbal —aquí, la obligación de pagar—. El responsable se designa mediante un participio hifil sustantivado, ha-mav.'Ir («el que hace quemar»), construcción que en hebreo describe a la persona por la acción causativa que realiza, no por un sustantivo abstracto de agente. El objeto directo de esa acción, ha-be'erah («el fuego», H1200), se marca con la partícula 'et, y comparte raíz consonántica con mav.'ir, produciendo una figura etimológica («el que hace arder el ardor») que las traducciones no reproducen.
Divergencias entre versiones
El hebreo enumera tres posibles objetos consumidos con la conjunción 'o («o»): gadish («montón de mies», H1430A), ha-qamah («mies en pie», H7054) y ha-sadeh («campo», H7704G). La LXX traduce estos términos como ἅλωνας («eras»), στάχυς («espigas») y πεδίον («llanura/campo»), variando el campo semántico de al menos dos elementos respecto al hebreo. La Vulgata, por su parte, traduce la fórmula enfática shalem yeshalem simplemente como «reddet damnum» («pagará el daño»), sin reflejar la duplicación de raíz verbal que en hebreo marca énfasis mediante el infinitivo absoluto.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.