Deuteronomio 1:13

הָבוּ לָכֶם אֲנָשִׁים חֲכָמִים וּנְבֹנִים וִידֻעִים לְשִׁבְטֵיכֶם וַאֲשִׂימֵם בְּרָאשֵׁיכֶֽם׃

Interlineal hebreo

Toca una palabra para ver su ficha

El mismo versículo en cinco lenguas

Hebreo

הָב֣וּ לָ֠כֶם אֲנָשִׁ֨ים חֲכָמִ֧ים וּנְבֹנִ֛ים וִידֻעִ֖ים לְשִׁבְטֵיכֶ֑ם וַאֲשִׂימֵ֖ם בְּרָאשֵׁיכֶֽם׃

Griego (Septuaginta)

δότε ἑαυτοῖς ἄνδρας σοφοὺς καὶ ἐπιστήμονας καὶ συνετοὺς εἰς τὰς φυλὰς ὑμῶν, καὶ καταστήσω ἐφ’ ὑμῶν μῶν ἡγουμένους ὑμῶν.

Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0

Latín (Vulgata)

Date ex vobis viros sapientes et gnaros, et quorum conversatio sit probata in tribubus vestris, ut ponam eos vobis principes.

Español

Tomen a hombres sabios y entendidos que sean respetados entre sus tribus, y los haré jefes sobre ustedes”.

Español clásico (Reina-Valera 1909)

Dad me de entre vosotros, de vuestras tribus, varones sabios y entendidos y expertos, para que yo los ponga por vuestros jefes.

Inglés

Choose for yourselves wise, understanding, and respected men from each of your tribes, and I will appoint them as your leaders.”

Qué dice el texto

Resumen

El versículo contiene una orden de Moisés al pueblo para que seleccionen hombres con tres cualidades —sabiduría, entendimiento y ser «conocidos»— distribuidos por tribus, con el propósito de que él los nombre como jefes sobre el pueblo.

Palabras clave

  • haVu («dar», H3051) — imperativo qal plural: es una orden directa dirigida al pueblo, no una sugerencia.
  • chakhamim («sabio», H2450) — adjetivo masculino plural: primera cualidad exigida a los hombres buscados.
  • nevonim («entender», H0995) — participio nifal masculino plural: forma pasiva/reflexiva que indica «los que poseen entendimiento» como cualidad ya constituida en ellos.
  • yedu'im («conocer», H3045) — participio pasivo qal masculino plural: literalmente «conocidos», no «expertos» ni «respetados» por derivación directa del verbo «conocer».
  • rashei («cabeza: jefe», H7218) — sustantivo masculino plural en estado constructo: «cabezas de vosotros», expresión idiomática para «jefes sobre ustedes».

Lo que dice el texto

La frase se organiza en dos movimientos verbales unidos por vav: primero la orden haVu lakhem («dad para vosotros»/«tomad para vosotros»), seguida de tres calificativos en plural masculino —chakhamim, nevonim, yedu'im— que describen a los hombres buscados. Los tres términos tienen morfología distinta: el primero es adjetivo simple, el segundo es participio nifal (forma verbal pasiva que describe una cualidad interna, «los dotados de entendimiento»), y el tercero es participio pasivo qal del verbo «conocer», es decir, literalmente «los conocidos», sin que el hebreo especifique por quién ni en qué sentido.

El segundo movimiento, introducido por vav + imperfecto ('asimEm, «y los pondré»), expresa propósito o consecución: Moisés anuncia que él mismo instalará a esos hombres «en las cabezas» (berashei) del pueblo, usando la expresión idiomática hebrea que emplea «cabeza» para significar «posición de mando». La construcción en estado constructo (rashei... khem, «cabezas de-vosotros») vincula gramaticalmente el sustantivo con el sufijo pronominal, de modo que la autoridad se define en relación directa con el pueblo destinatario.

Divergencias entre versiones

El hebreo yedu'im («conocidos», H3045, participio pasivo) es interpretado de maneras distintas por las versiones: la Vulgata lo expande en una cláusula relativa, «et quorum conversatio sit probata» («y cuya conducta sea aprobada»), añadiendo un matiz moral no presente en la forma verbal hebrea. El BSB traduce como «respected men», y el SBLIBRE como «que sean respetados», ambas lecturas interpretativas del simple «conocidos». La LXX usa ἐπιστήμονας («entendidos», «expertos»), término griego con connotación de pericia que tampoco corresponde literalmente al verbo hebreo «conocer».

Respecto al verbo inicial, el hebreo dice haVu lakhem («dad a vosotros mismos» / «tomad para ustedes»), coincidente con la LXX (δότε ἑαυτοῖς, «dad a vosotros mismos») y la Vulgata (Date ex vobis, «dad de entre vosotros»). El RV1909 traduce «Dad me», introduciendo un objeto («a mí») que no está presente en el sufijo hebreo lakhem, el cual apunta a un beneficiario reflexivo («para vosotros»), no a Moisés como receptor.

Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.