Números 15:8
וְכִֽי־תַעֲשֶׂה בֶן־בָּקָר עֹלָה אוֹ־זָבַח לְפַלֵּא־נֶדֶר אֽוֹ־שְׁלָמִים לַֽיהוָֽה׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וְכִֽי־תַעֲשֶׂ֥ה בֶן־בָּקָ֖ר עֹלָ֣ה אוֹ־זָ֑בַח לְפַלֵּא־נֶ֥דֶר אֽוֹ־שְׁלָמִ֖ים לַֽיהוָֽה׃
ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν βοῶν ποιῆτε εἰς ὁλοἢ καύτωμα ἢ εἰς θυσίαν μεγαλῦναι εὐχὴν εἰς σωτήριον Κυρίῳ,
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Quando vero de bobus feceris holocaustum aut hostiam, ut impleas votum vel pacificas victimas,
Cuando preparen un becerro para un holocausto o un sacrificio, ya sea para cumplir un voto o como sacrificio de comunión a Yehová,
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Y cuando ofreciereis novillo en holocausto ó sacrificio, por especial voto, ó de paces á Jehová,
When you prepare a young bull as a burnt offering or sacrifice to fulfill a vow or as a peace offering to the LORD,
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo introduce una prescripción ritual sobre las ofrendas de ganado bovino: holocausto, sacrificio, ofrenda votiva o de paz, presentadas a Yehová. La construcción hebrea encadena varios términos técnicos del sistema sacrificial mediante conjunciones disyuntivas.
Palabras clave
- ta'aseh («hacer: ofrecer», H6213I) — verbo qal en imperfecto, segunda persona masculina; indica una acción venidera o habitual, la que realiza el oferente.
- ben-baqar («hijo de ganado», H1121H + H1241) — construcción de estado constructo («hijo de… ganado»), expresión idiomática para designar la cría del bovino, es decir, el animal joven.
- 'olah («holocausto», H5930A) — sustantivo femenino singular que designa el tipo específico de ofrenda quemada por completo.
- lefalle' («al maravillarse/hacer especial», H6381) — infinitivo piel (forma intensiva) precedido de la preposición le-; la raíz denota algo extraordinario o distinguido, aplicada aquí al acto de cumplir un voto.
- shelamim («ofrenda de paz», H8002) — sustantivo masculino plural, categoría distinta de sacrificio, coordinada mediante 'o («o») con las anteriores.
Lo que dice el texto
La frase se organiza como una cláusula condicional introducida por ve-khi («y si/cuando»), seguida del verbo ta'aseh que rige toda la lista de ofrendas posibles. El objeto directo es ben-baqar («cría de ganado»), sobre el cual se predican, mediante disyunciones ('o, «o»), los distintos destinos rituales: 'olah («holocausto»), zevach («sacrificio», H2077), o el sintagma lefalle' neder («al hacer especial un voto») y shelamim («ofrendas de paz»). La preposición final la-YHWH cierra la oración indicando el destinatario de todas las ofrendas mencionadas.
El elemento más notable gramaticalmente es lefalle', infinitivo piel de una raíz que en su sentido básico remite a lo «maravilloso» o «extraordinario» (H6381). Su uso aquí, en construcción con neder («voto», H5088), no se traduce literalmente como «maravillar un voto», sino que el piel intensivo aporta un matiz de «singularizar» o «distinguir» el voto mediante su cumplimiento — de ahí que las traducciones opten por «cumplir» en lugar de una traducción literal de la raíz.
Divergencias entre versiones
La Septuaginta traduce lefalle' como megalynai («magnificar»), que conserva la idea de «hacer grande/extraordinario» presente en la raíz hebrea H6381, mientras que la Vulgata usa impleas («cumplas»), que se aleja del matiz semántico original y se centra en la acción de completar el voto. El RV1909 sigue una vía intermedia con «por especial voto», reteniendo el matiz de «lo extraordinario», mientras que el BSB y la SBLIBRE optan directamente por «fulfill a vow» / «cumplir un voto», perdiendo el componente semántico de singularidad presente en el piel hebreo.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.