Génesis 20:9
וַיִּקְרָא אֲבִימֶלֶךְ לְאַבְרָהָם וַיֹּאמֶר לוֹ מֶֽה־עָשִׂיתָ לָּנוּ וּמֶֽה־חָטָאתִי לָךְ כִּֽי־הֵבֵאתָ עָלַי וְעַל־מַמְלַכְתִּי חֲטָאָה גְדֹלָה מַעֲשִׂים אֲשֶׁר לֹא־יֵֽעָשׂוּ עָשִׂיתָ עִמָּדִֽי׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וַיִּקְרָ֨א אֲבִימֶ֜לֶךְ לְאַבְרָהָ֗ם וַיֹּ֨אמֶר ל֜וֹ מֶֽה־עָשִׂ֤יתָ לָּ֙נוּ֙ וּמֶֽה־חָטָ֣אתִי לָ֔ךְ כִּֽי־הֵבֵ֧אתָ עָלַ֛י וְעַל־מַמְלַכְתִּ֖י חֲטָאָ֣ה גְדֹלָ֑ה מַעֲשִׂים֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־יֵֽעָשׂ֔וּ עָשִׂ֖יתָ עִמָּדִֽי׃
καὶ ἐκάλεσεν Ἀβιμέλεχ τὸν Ἀβραὰμ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί τοῦτο ἐποίησας ἡμῖν ; μή τι ἡμάρτομεν εἰς σέ, ὅτι ἐπήγαγες ἐπ’ ἐμὲ καὶ ἐπὶ τὴν βασιλείαν μου ἁμαρτίαν μεγάλην ; ἔργον ὃ οὐδεὶς ποιήσει πεποίηκάς μοι.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quæ non debuisti facere, fecisti nobis.
Luego Abimelec mandó llamar a Abraham y le reclamó: “¿Qué nos has hecho? ¿En qué te he ofendido, para que hayas traído un pecado tan grande sobre mí y sobre mi reino? ¡Me has hecho cosas que no se le hacen a nadie!”
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Después llamó Abimelech á Abraham, y le dijo: ¿ Qué nos has hecho? ¿ y en qué pequé yo contra ti, que has atraído sobre mí y sobre mi reino tan gran pecado? lo que no debiste hacer has hecho conmigo.
Then Abimelech called Abraham and asked, “ What have you done to us? How have I sinned against you, that you have brought such tremendous guilt upon me and my kingdom? You have done things to me that should not be done.”
✦ Qué dice el texto
Resumen
Abimelec reclama a Abraham mediante dos preguntas paralelas —qué le ha hecho y en qué ha pecado contra él— y acusa que Abraham trajo sobre él y su reino un pecado grande, cerrando con la afirmación de que ha hecho «obras que no se hacen».
Palabras clave
meh («¿qué?», H4100) — pronombre interrogativo repetido dos veces, generando el paralelismo acusatorio inicial («¿qué nos has hecho... y en qué he pecado?»).
chataTi («pecar», H2398) — verbo qal perfecto, primera persona singular: es Abimelec quien habla de sí mismo («yo he pecado»), no en plural.
heVeta («traer», H0935P) — verbo hifil (forma causativa) perfecto: no es «venir» sino «hacer venir/causar que venga», remarcando que Abraham es agente activo de la situación.
chata'Ah geDolah («pecado», H2401; «grande», H1419A) — sustantivo femenino singular con adjetivo concordado en género y número, calificando la magnitud de lo ocurrido.
ye'aSu («hacer», H6213A) — verbo nifal (voz pasiva/reflexiva) imperfecto, tercera persona plural: «[obras] que no se hacen», sin agente explícito, contrastando con las formas qal activas usadas para las acciones de Abraham.
Lo que dice el texto
La frase se organiza en dos preguntas retóricas gemelas —meh 'asita lanu («¿qué nos has hecho?») y umeh chataTi lakh («¿y en qué he pecado contra ti?»)— ambas con verbos qal perfecto que presentan la acción de Abraham como completada y consumada. La partícula ki («porque», H3588A) introduce la causa: el verbo heVeta, en hifil, marca que Abraham no simplemente «vino» sino que «hizo venir» o «causó» que el pecado cayera sobre Abimelec y su reino (mamlakhTi, sustantivo femenino en forma constructa con sufijo posesivo «mi reino»).
El cierre del versículo presenta un contraste morfológico deliberado: ma'aSim 'asher lo ye'aSu usa el nifal (voz pasiva) para describir «obras que no se hacen» de forma general e impersonal, sin nombrar agente; inmediatamente después, 'asita 'immaDi retorna al qal activo, en segunda persona, para señalar directamente a Abraham como quien las hizo. Esta alternancia entre pasiva impersonal y activa personal, invisible en la traducción española, subraya el contraste entre la norma general (lo que no se hace) y el acto concreto atribuido a Abraham.
Divergencias entre versiones
El hebreo chataTi está en primera persona singular («yo he pecado»), pero tanto la LXX (ἡμάρτομεν, «nosotros pecamos») como la Vulgata (peccavimus, «hemos pecado») traducen en primera persona plural.
Donde el hebreo usa el nifal ye'aSu («[obras] que no se hacen», voz pasiva sin agente), la LXX traduce con voz activa y sujeto explícito: οὐδεὶς ποιήσει («nadie hará»). La Vulgata, por su parte, traduce con un matiz modal distinto: non debuisti facere («no debiste hacer»), que introduce la idea de obligación no presente en el verbo hebreo.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.