Levítico 26:42
וְזָכַרְתִּי אֶת־בְּרִיתִי יַעֲקוֹב וְאַף אֶת־בְּרִיתִי יִצְחָק וְאַף אֶת־בְּרִיתִי אַבְרָהָם אֶזְכֹּר וְהָאָרֶץ אֶזְכֹּֽר׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וְזָכַרְתִּ֖י אֶת־בְּרִיתִ֣י יַעֲק֑וֹב וְאַף֩ אֶת־בְּרִיתִ֨י יִצְחָ֜ק וְאַ֨ף אֶת־בְּרִיתִ֧י אַבְרָהָ֛ם אֶזְכֹּ֖ר וְהָאָ֥רֶץ אֶזְכֹּֽר׃
καὶ μνησθήσομαι τῆς διαθήκης Ἰακώβ, καὶ τῆς διαθήκης Ἰσαὰκ καὶ τῆς διαθήκης Ἀβραὰμ μνησθήσομαι· καὶ τῆς γῆς μνησθήσομαι.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Et recordabor fœderis mei, quod pepigi cum Jacob, et Isaac, et Abraham. Terræ quoque memor ero:
entonces yo me acordaré de mi pacto con Jacob, de mi pacto con Isaac y de mi pacto con Abraham. También me acordaré de la tierra.
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Y yo me acordaré de mi pacto con Jacob, y asimismo de mi pacto con Isaac, y también de mi pacto con Abraham me acordaré; y haré memoria de la tierra.
then I will remember My covenant with Jacob and My covenant with Isaac and My covenant with Abraham, and I will remember the land.
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo enuncia un acto de "recordar" (verbo zakhar) referido a tres pactos —cada uno vinculado a Jacob, Isaac y Abraham por separado— y a la tierra. La estructura hebrea repite el objeto directo y el verbo en cada segmento, marcando cada elemento como objeto individual de la acción de recordar.
Palabras clave
- zakharTi («recordar», H2142) — perfecto consecutivo qal, primera persona; abre la secuencia con la forma que indica una acción completada que continúa una serie narrativa.
- beriT («pacto», H1285) — sustantivo femenino singular en estado constructo, repetido tres veces, cada vez seguido de un nombre propio distinto (Jacob, Isaac, Abraham) mediante el sufijo -i («mi»).
- 'et- (H0853) — marcador de objeto directo, repetido antes de cada mención de «mi pacto», señalando gramaticalmente que cada pacto es un objeto distinto del verbo.
- 'ezKor («recordar», H2142) — imperfecto qal, primera persona, usado dos veces (tras Abraham y tras «la tierra»), en contraste con el perfecto consecutivo inicial.
- 'Af («también», H0637) — interjección repetida dos veces, encadenando los tres nombres propios como elementos añadidos sucesivamente.
Lo que dice el texto
La frase hebrea presenta una estructura de enumeración marcada: el objeto directo 'et-beriti («mi pacto») se repite delante de cada nombre propio —Jacob, Isaac, Abraham— en vez de coordinar los tres nombres bajo un solo sustantivo «pacto». Esta repetición del marcador de objeto y del sustantivo constructo beriT con el sufijo «mi» da a cada mención el estatus de un objeto gramatical propio, reforzado por la partícula 'Af («también») que conecta Isaac y Abraham a la primera mención de Jacob.
Se observa además una alternancia verbal: el pasaje abre con zakharTi, perfecto consecutivo, y cierra la serie de patriarcas con 'ezKor, imperfecto, para luego repetir 'ezKor una segunda vez respecto a ha'Aretz («la tierra», H0776G), separando así el «recordar» de la tierra como una acción distinta, marcada por su propio verbo en imperfecto, del recordar los pactos patriarcales.
Divergencias entre versiones
El hebreo emplea dos formas verbales distintas de la raíz zakhar (zakharTi, perfecto consecutivo, y 'ezKor, imperfecto, repetido dos veces), mientras que la LXX griega utiliza tres veces la misma forma verbal μνησθήσομαι (futuro), sin distinguir morfológicamente entre las formas hebreas. La Vulgata, por su parte, usa recordabor una sola vez para los tres pactos —uniéndolos con «quod pepigi cum» («que hice con»)— y luego una construcción distinta, memor ero («seré memorioso»), para la tierra, reflejando así en su sintaxis latina la misma separación entre pactos y tierra que marca el hebreo con la repetición de 'ezKor, aunque mediante recursos gramaticales distintos.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.