Éxodo 33:13
וְעַתָּה אִם־נָא מָצָאתִי חֵן בְּעֵינֶיךָ הוֹדִעֵנִי נָא אֶת־דְּרָכֶךָ וְאֵדָעֲךָ לְמַעַן אֶמְצָא־חֵן בְּעֵינֶיךָ וּרְאֵה כִּי עַמְּךָ הַגּוֹי הַזֶּֽה׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וְעַתָּ֡ה אִם־נָא֩ מָצָ֨אתִי חֵ֜ן בְּעֵינֶ֗יךָ הוֹדִעֵ֤נִי נָא֙ אֶת־דְּרָכֶ֔ךָ וְאֵדָ֣עֲךָ֔ לְמַ֥עַן אֶמְצָא־חֵ֖ן בְּעֵינֶ֑יךָ וּרְאֵ֕ה כִּ֥י עַמְּךָ֖ הַגּ֥וֹי הַזֶּֽה׃
εἰ οὖν εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου, ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν· γνωστῶς ἴδω σε, ὅπως ἄν ὦ χάριν ἐναντίον σου, καὶ ἵνα γνῶ ὅτι λαός σου τὸ ἔθνος τὸ μέγα τοῦτο.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Si ergo inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi faciem tuam, ut sciam te, et inveniam gratiam ante oculos tuos: respice populum tuum gentem hanc.
Así que, si de verdad me he ganado tu favor, te ruego que me enseñes tus caminos; así podré conocerte y seguir contando con tu favor. Y recuerda que esta nación es tu propio pueblo.”
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Ahora, pues, si he hallado gracia en tus ojos, ruégote que me muestres ahora tu camino, para que te conozca, porque halle gracia en tus ojos: y mira que tu pueblo es aquesta gente.
Now if indeed I have found favor in Your sight, please let me know Your ways, that I may know You and find favor in Your sight. Remember that this nation is Your people.”
✦ Qué dice el texto
Resumen
El pasaje contiene una petición condicional dirigida a la segunda persona: quien habla pide que, si ha hallado chen («favor», H2580) ante los ojos del interlocutor, se le dé a conocer su derekh («camino», H1870G). El propósito declarado es «conocer» y seguir hallando favor, y cierra con un imperativo que apela a la condición de «pueblo» del destinatario.
Palabras clave
- matza'ti («hallar», H4672) — qal perfecto, primera persona: acción ya completada, «he hallado».
- chen («favor», H2580) — sustantivo masculino singular, repetido dos veces en el versículo (líneas 6 y 21), enmarcando la petición.
- 'eineikha («ojo: vista», H5869H) — femenino dual constructo con sufijo «tu»: «tus ojos», expresión idiomática de valoración subjetiva.
- hodi'eni («conocer», H3045) — hifil imperativo: forma causativa, «hazme conocer», no un simple «conocer» sino «hacer que yo conozca».
- lema'an («porque/para que», H4616) — partícula que introduce la cláusula de propósito, conectando el conocimiento del derekh con el resultado deseado.
Lo que dice el texto
La frase se organiza en dos bloques condicionales paralelos que enmarcan el verbo matza'ti chen be'eineikha («he hallado favor en tus ojos», líneas 5-9 y su eco en 20-24), estructura que actúa como bisagra retórica: la primera aparición justifica la petición (hodi'eni na' et-derakheikha, «hazme conocer, por favor, tu camino»), y la segunda aparece como resultado buscado tras el conocimiento (lema'an 'emtza-chen, «para que halle favor»). El uso del hifil en hodi'eni (H3045) marca una petición causativa: no se pide simplemente «saber» sino que el otro provoque ese saber en quien habla, matiz que las traducciones («muéstrame», «hazme conocer», «enséñame») intentan capturar de modos distintos sin coincidir en un único verbo.
El cierre con re'eh ki 'amekha hagoy hazeh («ve/mira que tu pueblo es esta nación», H7200H imperativo) introduce un segundo imperativo que apela directamente a la relación posesiva expresada por el sufijo -kha («tu») aplicado tanto a 'am («pueblo», H5971A) como a goy («nación», H1471A), reduplicando la idea de pertenencia con dos sustantivos distintos en aposición.
Divergencias entre versiones
Donde el hebreo pide hodi'eni... et-derakheikha («hazme conocer tu camino»), la LXX traduce ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν («muéstrate a ti mismo»), y la Vulgata ostende mihi faciem tuam («muéstrame tu rostro»): ambas versiones sustituyen la noción de «camino» (derekh, H1870G) por una manifestación de la persona misma, divergencia que ninguna traducción moderna reproduce.
En el imperativo final, el hebreo usa re'eh («ve», H7200H, qal imperativo), la LXX traduce con γνῶ («que yo conozca», subjuntivo en primera persona, no imperativo), y la Vulgata usa respice («mira»), más cercana al hebreo que la LXX. Además, la LXX califica hagoy hazeh («esta nación») con τὸ μέγα («grande»), calificativo ausente en el texto hebreo provisto.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.