Deuteronomio 4:8
וּמִי גּוֹי גָּדוֹל אֲשֶׁר־לוֹ חֻקִּים וּמִשְׁפָּטִים צַדִּיקִם כְּכֹל הַתּוֹרָה הַזֹּאת אֲשֶׁר אָנֹכִי נֹתֵן לִפְנֵיכֶם הַיּֽוֹם׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וּמִי֙ גּ֣וֹי גָּד֔וֹל אֲשֶׁר־ל֛וֹ חֻקִּ֥ים וּמִשְׁפָּטִ֖ים צַדִּיקִ֑ם כְּכֹל֙ הַתּוֹרָ֣ה הַזֹּ֔את אֲשֶׁ֧ר אָנֹכִ֛י נֹתֵ֥ן לִפְנֵיכֶ֖ם הַיּֽוֹם׃
καὶ ποῖον ἔθνος μέγα ᾧ ἐστὶν αὐτῷ δικαιώματα καὶ κρίματα δίκαια κατὰ πάντα τὸν νόμον τοῦτον ὃν ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν σήμερον ;
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Quæ est enim alia gens sic inclyta, ut habeat cæremonias, justaque judicia, et universam legem, quam ego proponam hodie ante oculos vestros?
¿Qué gran nación hay que tenga estatutos y ordenanzas tan justos como toda esta ley que hoy pongo ante ustedes?
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Y ¿ qué gente grande hay que tenga estatutos y derechos justos, como es toda esta ley que yo pongo hoy delante de vosotros?
And what nation is great enough to have righteous statutes and ordinances like this entire law I set before you today?
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo plantea una pregunta retórica introducida por mi («¿quién?», H4310): no existe otra nación que posea chukim («estatutos», H2706G) y mishpatim («juicios», H4941G) tan justos como los que Moisés, en primera persona, declara estar entregando al pueblo «este día».
Palabras clave
- goy gadol — goy («nación», H1471A) + gadol («grande», H1419A): sustantivo con adjetivo masculino singular; la pregunta interrogativa mi (H4310) que la precede convierte la frase en pregunta rethórica sin respuesta esperada dentro del texto.
- chukkim («estatutos», H2706G) y mishpatim («juicios», H4941G): ambos sustantivos masculinos plurales, coordinados por la conjunción u («y», H9002); designan dos categorías de normas que se presentan juntas.
- tzadikim («justos», H6662): adjetivo masculino plural que califica retroactivamente a chukkim y mishpatim, marcando la cualidad ética atribuida a esas normas.
- kol ha-Torah ha-zot — kol («todo», H3605) en forma constructa rige a ha-Torah («la instrucción», H8451): construcción de genitivo que vincula «todo» con «esta Torá», reforzada por el demostrativo ha-zot («esta», H2063).
- anokhi noten — anokhi («yo», H0595) + noten («el que da/pone», H5414H, participio qal): el participio expresa una acción presente y continua, «yo soy el que da», no un acto puntual pasado.
Lo que dice el texto
La frase se organiza como pregunta retórica encabezada por el interrogativo mi (H4310), que en hebreo bíblico introduce comparaciones de tipo «¿quién es como…?» sin esperar respuesta afirmativa distinta de «nadie». El sujeto de la pregunta es goy gadol («nación grande», H1471A + H1419A), calificado por la cláusula relativa introducida por asher-lo («que tiene», literalmente «que a él [hay]», H0834A + H9005/H9033), construcción típica hebrea para expresar posesión sin verbo «tener» propiamente dicho.
Los sustantivos chukkim (H2706G) y mishpatim (H4941G), ambos en plural masculino, se presentan coordinados y luego calificados por el adjetivo tzadikim («justos», H6662), también en plural, concordando gramaticalmente con ambos términos. La comparación se cierra con ke-kol ha-Torah ha-zot («como toda esta Torá», H3605 en constructo + H8451 + H2063), donde el uso del demostrativo señala un cuerpo normativo determinado y presente ante el hablante.
El verbo principal de la cláusula final no es una forma verbal finita sino el participio noten (H5414H), que en hebreo comunica una acción en curso o característica del sujeto —«yo, el que da»— reforzada por el pronombre independiente anokhi (H0595), que añade énfasis sobre la primera persona. La expresión li-fnei-khem («delante de vosotros», H9005 + H6440G constructo + H9026) usa paním («rostro», en plural constructo) como preposición compuesta, imagen espacial de «ante el rostro de».
Divergencias entre versiones
La LXX traduce mishpatim tzadikim como κρίματα δίκαια («juicios justos»), separando el adjetivo δίκαια solo para κρίματα, mientras el hebreo tzadikim (plural) puede leerse como calificando tanto a chukkim como a mishpatim conjuntamente. La Vulgata usa «cæremonias» para chukkim, término que introduce una connotación ritual no presente en la glosa hebrea «estatuto/decreto» (H2706G). Asimismo, la Vulgata añade «ante oculos vestros» («ante vuestros ojos»), expansión explicativa de li-fnei-khem (H6440G, «rostro»), que el hebreo expresa mediante «rostro» y no «ojos».
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.