Deuteronomio 28:12
יִפְתַּח יְהוָה׀ לְךָ אֶת־אוֹצָרוֹ הַטּוֹב אֶת־הַשָּׁמַיִם לָתֵת מְטַֽר־אַרְצְךָ בְּעִתּוֹ וּלְבָרֵךְ אֵת כָּל־מַעֲשֵׂה יָדֶךָ וְהִלְוִיתָ גּוֹיִם רַבִּים וְאַתָּה לֹא תִלְוֶֽה׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
יִפְתַּ֣ח יְהוָ֣ה׀ לְ֠ךָ אֶת־אוֹצָר֨וֹ הַטּ֜וֹב אֶת־הַשָּׁמַ֗יִם לָתֵ֤ת מְטַֽר־אַרְצְךָ֙ בְּעִתּ֔וֹ וּלְבָרֵ֕ךְ אֵ֖ת כָּל־מַעֲשֵׂ֣ה יָדֶ֑ךָ וְהִלְוִ֙יתָ֙ גּוֹיִ֣ם רַבִּ֔ים וְאַתָּ֖ה לֹ֥א תִלְוֶֽה׃
ἀνοίξαι σοι κύριος τὸν θησαυρὸν αὐτοῦ τὸν ἀγαθόν, τὸν οὐρανόν, δοῦναι τὸν ὑετὸν τῆ γῇ σου ἐπὶ καιροῦ, εὐλογῆσαι πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου· καὶ δανιεῖς ἔθνεσιν πολλοῖς, σὺ δὲ οὐ δανιῇ.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Aperiet Dominus thesaurum suum optimum, cælum, ut tribuat pluviam terræ tuæ in tempore suo: benedicetque cunctis operibus manuum tuarum. Et fœnerabis gentibus multis, et ipse a nullo fœnus accipies.
El Señor te abrirá su buen tesoro en el cielo, para dar la lluvia de tu tierra a su tiempo, y para bendecir toda la obra de tu mano. Prestarás a muchas naciones, y no pedirás prestado.
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Abrirte ha Jehová su buen depósito, el cielo, para dar lluvia á tu tierra en su tiempo, y para bendecir toda obra de tus manos. Y prestarás á muchas gentes, y tú no tomarás emprestado.
The LORD will open the heavens, His abundant storehouse, to send rain on your land in season and to bless all the work of your hands. You will lend to many nations, but borrow from none.
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo anuncia que Yehová abrirá el cielo —descrito como su «tesoro bueno»— para enviar lluvia a la tierra de Israel en el tiempo apropiado y para bendecir el trabajo humano. La segunda mitad contrasta la posición de Israel entre las naciones: prestará a muchas, pero no pedirá préstamos.
Palabras clave
- yiftach («abrir», H6605A) — verbo qal imperfecto, 3ª persona: acción venidera realizada por Yehová como sujeto.
- 'otzaro («tesoro», H0214) — sustantivo constructo con sufijo «su»; forma la base de la aposición «su tesoro bueno, el cielo».
- latet / levarekh (H5414G / H1288) — dos infinitivos (qal y piel respectivamente) que expresan la finalidad del acto de abrir: «para dar» y «para bendecir».
- hilvita («pedir prestado», H3867B) — verbo en hifil (forma causativa), perfecto consecutivo: literalmente «hacer que otros tomen en préstamo», es decir, «prestar».
- tilveh («pedir prestado», H3867B) — mismo radical que el anterior pero en qal (forma simple), imperfecto: la acción básica de recibir en préstamo, sin causar nada.
Lo que dice el texto
La frase hebrea coloca a Yehová como sujeto único del verbo yiftach, seguido de dos objetos directos marcados con 'et: primero 'otzaro hatov («su tesoro, el bueno») y después hashamayim («el cielo»). La segunda marca de objeto directo indica que «el cielo» no es un complemento distinto sino una aposición que identifica qué es ese tesoro: el cielo mismo funciona como depósito. A partir de ahí, dos infinitivos constructos —latet («para dar») y levarekh («para bendecir»)— explican el propósito de la apertura: enviar metar 'artzekha («lluvia de tu tierra», en constructo) «en su tiempo» (be'ito) y bendecir «toda la obra de tu mano» (cadena de constructos kol-ma'aseh yadekha).
El segundo tramo del versículo cambia de sujeto: pasa de Yehová a «tú» (Israel). Aquí aparece un contraste morfológico notable con la misma raíz lavah (H3867B) en dos conjugaciones distintas: hilvita, en hifil (forma causativa) con vav consecutivo que continúa la secuencia de resultado, denota «hacer prestar», es decir, actuar como prestamista; tilveh, en qal simple, denota la acción de recibir en préstamo. La gramática hebrea marca así una asimetría de roles mediante el cambio de stem verbal, algo que las traducciones deben resolver con dos verbos léxicamente distintos («prestar» / «pedir prestado» o «lend» / «borrow»).
Divergencias entre versiones
El hebreo y la LXX (Swete) mantienen el orden «tesoro — cielo» como aposición: 'otzaro hatov / ton thesauron auton ton agathon, seguido de hashamayim / ton ouranon, ambos en acusativo. El BSB invierte esta estructura: «will open the heavens, His abundant storehouse», presentando «cielo» como objeto principal y «tesoro» como aposición secundaria, mientras el hebreo presenta el tesoro primero y el cielo como su identificación. La Vulgata sigue el orden hebreo (thesaurum suum optimum, cælum), igual que RV1909 y SBLIBRE.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.