Génesis 26:22
וַיַּעְתֵּק מִשָּׁם וַיַּחְפֹּר בְּאֵר אַחֶרֶת וְלֹא רָבוּ עָלֶיהָ וַיִּקְרָא שְׁמָהּ רְחֹבוֹת וַיֹּאמֶר כִּֽי־עַתָּה הִרְחִיב יְהוָה לָנוּ וּפָרִינוּ בָאָֽרֶץ׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וַיַּעְתֵּ֣ק מִשָּׁ֗ם וַיַּחְפֹּר֙ בְּאֵ֣ר אַחֶ֔רֶת וְלֹ֥א רָב֖וּ עָלֶ֑יהָ וַיִּקְרָ֤א שְׁמָהּ֙ רְחֹב֔וֹת וַיֹּ֗אמֶר כִּֽי־עַתָּ֞ה הִרְחִ֧יב יְהוָ֛ה לָ֖נוּ וּפָרִ֥ינוּ בָאָֽרֶץ׃
ἀπάρας δὲ ἐκεῖθεν ὤρυξεν φρέαρ ἕτερον, καὶ οὐκ ἐμαχέσαντο περὶ αὐτοῦ· καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Εὐρυχωρία, λέγων Διότι νῦν ἐπλάτυνεν κύριος ἡμῖν καὶ ηὔξησεν ἡμᾶς ἐπὶ τῆς γῆς.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt: itaque vocavit nomen ejus Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit crescere super terram.
Se alejó de allí y cavó otro pozo, y por ese no se pelearon. A ese lo llamó Rejobot, pues dijo: “Ahora Yehová nos ha dado espacio, y prosperaremos en esta tierra”.
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Y apartóse de allí, y abrió otro pozo, y no riñeron sobre él: y llamó su nombre Rehoboth, y dijo: Porque ahora nos ha hecho ensanchar Jehová, y fructificaremos en la tierra.
He moved on from there and dug another well, and they did not quarrel over it. He named it Rehoboth and said, “ At last the LORD has made room for us, and we will be fruitful in the land.”
✦ Qué dice el texto
Resumen
El texto narra que Isaac se desplazó de un lugar anterior y cavó un nuevo pozo, esta vez sin disputa. Le da nombre —Rejobot— y explica ese nombre mediante una declaración causal sobre haber recibido espacio para prosperar.
Palabras clave
- va-yach-Por («explorar/cavar», H2658) — verbo qal en forma narrativa, indica la acción secuencial de cavar que sigue al desplazamiento previo.
- ra-Vu («contender», H7378) — verbo qal en perfecto, precedido por la negación lo' (H3808); expresa una acción completada que no ocurrió («no contendieron»).
- re-cho-Vot («Rehobot», H7344) — nombre propio de lugar; comparte raíz con el verbo hirchiv que aparece más adelante en el mismo versículo.
- hir-Chiv («ensanchar», H7337) — verbo hifil (causativo) en perfecto; sujeto es YHWH, objeto indirecto es «a nosotros» (la-nu), expresando una acción causativa completada.
- fa-Ri-nu («fructificar», H6509) — verbo qal en perfecto consecutivo, conectado por la vav (H9001) a la acción anterior, continuando la secuencia de consecuencias.
Lo que dice el texto
La frase se organiza mediante una cadena de verbos narrativos encabezados por la vav conversiva (va-), típica de la prosa hebrea: va-ya'tek («y avanzó», H6275), va-yachpor («y cavó», H2658), va-yikra («y llamó», H7121), va-yomer («y dijo», H0559). Esta estructura secuencial presenta los eventos como una cadena causal ordenada: desplazamiento, excavación, ausencia de disputa, nombramiento, declaración.
La negación de la disputa se marca con ve-lo' ravu («y no contendieron», H7378), en perfecto, lo cual contrasta implícitamente con una situación previa no descrita en este versículo pero presupuesta por el adverbio acheret («otro», H0312) que califica al pozo —es decir, se trata de un pozo diferente a uno anterior—.
El nombre Rejobot (H7344) comparte raíz consonántica con el verbo hirchiv («ensanchó», H7337), ambos derivados de la idea de amplitud o espacio. El texto hebreo hace explícita esta relación etimológica mediante el discurso directo introducido por ki («porque», H3588A), que funciona como partícula causal explicando el motivo del nombre. El verbo hirchiv está en hifil, forma causativa, con YHWH (H3068) como sujeto agente y el sufijo la-nu («a nosotros», H9035) como beneficiario.
Divergencias entre versiones
La LXX traduce Rejobot (nombre propio, H7344) como Εὐρυχωρία («amplitud», sustantivo común griego), mientras que el hebreo preserva un nombre propio transliterable. La Vulgata sigue esta misma estrategia traduciendo el nombre como Latitudo («anchura»), en lugar de transliterar el topónimo hebreo, como sí hacen RV1909, BSB y SBLIBRE.
En cuanto al verbo final, el hebreo paRinu (H6509, «fructificar», perfecto consecutivo) se traduce en LXX como ηὔξησεν ἡμᾶς («nos hizo crecer», con κύριος como sujeto), y en la Vulgata como fecit crescere («hizo crecer»), ambas trasladando la acción a un causativo con sujeto divino explícito, mientras que el hebreo mantiene el sujeto en primera persona plural («nosotros fructificamos»).
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.