Éxodo 19:23

וַיֹּאמֶר מֹשֶׁה אֶל־יְהוָה לֹא־יוּכַל הָעָם לַעֲלֹת אֶל־הַר סִינָי כִּֽי־אַתָּה הַעֵדֹתָה בָּנוּ לֵאמֹר הַגְבֵּל אֶת־הָהָר וְקִדַּשְׁתּֽוֹ׃

Interlineal hebreo

Toca una palabra para ver su ficha

El mismo versículo en cinco lenguas

Hebreo

וַיֹּ֤אמֶר מֹשֶׁה֙ אֶל־יְהוָ֔ה לֹא־יוּכַ֣ל הָעָ֔ם לַעֲלֹ֖ת אֶל־הַ֣ר סִינָ֑י כִּֽי־אַתָּ֞ה הַעֵדֹ֤תָה בָּ֙נוּ֙ לֵאמֹ֔ר הַגְבֵּ֥ל אֶת־הָהָ֖ר וְקִדַּשְׁתּֽוֹ׃

Griego (Septuaginta)

καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς τὸν θεόν Οὐ δυνήσεται ὁ λαὸς προσαναβῆναι πρὸς τὸ ὄρος τὸ Σεινά· σὺ γὰρ διαμεμαρτύρησαι ἡμῖν λέγων Ἀφόρισαι τὸ ὄρος καὶ ἁγίασαι αὐτό.

Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0

Latín (Vulgata)

Dixitque Moyses ad Dominum: Non poterit vulgus ascendere in montem Sinai: tu enim testificatus es, et jussisti, dicens: Pone terminos circa montem, et sanctifica illum.

Español

Moisés le contestó a Yehová: “El pueblo no va a poder subir al monte Sinaí, porque tú ya nos advertiste: ‘Ponle límites al monte y decláralo sagrado’”.

Español clásico (Reina-Valera 1909)

Y Moisés dijo á Jehová: El pueblo no podrá subir al monte de Sinaí, porque tú nos has requerido diciendo: Señala términos al monte, y santifícalo.

Inglés

But Moses said to the LORD, “ The people cannot come up Mount Sinai, for You solemnly warned us, ‘ Put a boundary around the mountain and set it apart as holy.’”

Qué dice el texto

Resumen

Moisés responde a Yehová que el pueblo no podrá subir al monte Sinaí, recordándole que él mismo ya les había ordenado poner límites al monte y consagrarlo. El versículo es una réplica directa dentro de un diálogo, con Moisés citando una orden previa mediante un verbo introductor de discurso.

Palabras clave

  • yuKhal («poder», H3201) — verbo qal imperfecto: expresa una capacidad no realizada, «no podrá/no puede», con matiz de acción venidera o en curso, no un hecho consumado.
  • ha'eDotah («testificar», H5749B) — hifil perfecto, segunda persona: forma causativa que indica una acción de advertir o testificar de manera enfática, completada en el pasado respecto al momento del habla de Moisés.
  • hagBel («limitar», H1379) — hifil imperativo: orden causativa, «haz que haya límite», citada por Moisés como palabra textual previa de Yehová.
  • kidashT + o («consagrar» + «lo», H6942G + H9033) — piel perfecto consecutivo con sufijo pronominal: continúa la secuencia de mandatos y lleva el objeto («consagrarlo») incorporado al verbo mismo.
  • har Sinaí en constructo (H2022G) — la forma constructa de «monte» vincula el sustantivo directamente con «Sinaí», produciendo la unidad «monte de Sinaí».

Lo que dice el texto

La frase se articula como una cita dentro de una cita: Moisés se dirige a Yehová ('el-Yehová) y le repite, mediante el infinitivo leMor («al decir»), palabras que —según el propio discurso de Moisés— Yehová ya había pronunciado. La partícula ki introduce la razón de la imposibilidad del pueblo: no es que no quiera subir, sino que existe una orden previa de Yehová, marcada por el pronombre enfático 'atah («tú»), que resalta la autoría de esa orden.

La secuencia verbal interna a la cita muestra dos imperativos/perfectos consecutivos en tono de mandato: hagBel (hifil imperativo, «pon límite») seguido de veqidashTo (piel perfecto consecutivo con sufijo, «y conságralo»). Esta cadena verbal —imperativo seguido de perfectivo consecutivo con función continuativa— es una construcción típica del hebreo bíblico para encadenar dos acciones ordenadas en secuencia lógica, algo que las traducciones deben resolver con dos imperativos coordinados («pon... y conságralo»), perdiendo la distinción morfológica entre las dos formas verbales hebreas.

Divergencias entre versiones

El texto hebreo dice ha'eDotah («tú testificaste/advertiste», hifil perfecto, H5749B), verbo cuya raíz remite al campo de «atestiguar» o «advertir solemnemente». La LXX traduce con διαμεμαρτύρησαι («has testificado solemnemente»), cercano al sentido hebreo. La Vulgata, en cambio, expande con «testificatus es, et jussisti» («testificaste, y ordenaste»), añadiendo un verbo (jussisti, «ordenaste») que no tiene correspondencia directa en una palabra hebrea distinta del texto masorético, sino que parece una glosa interpretativa del mismo verbo ha'eDotah.

Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.