Éxodo 13:14
וְהָיָה כִּֽי־יִשְׁאָלְךָ בִנְךָ מָחָר לֵאמֹר מַה־זֹּאת וְאָמַרְתָּ אֵלָיו בְּחֹזֶק יָד הוֹצִיאָנוּ יְהוָה מִמִּצְרַיִם מִבֵּית עֲבָדִֽים׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וְהָיָ֞ה כִּֽי־יִשְׁאָלְךָ֥ בִנְךָ֛ מָחָ֖ר לֵאמֹ֣ר מַה־זֹּ֑את וְאָמַרְתָּ֣ אֵלָ֔יו בְּחֹ֣זֶק יָ֗ד הוֹצִיאָ֧נוּ יְהוָ֛ה מִמִּצְרַ֖יִם מִבֵּ֥ית עֲבָדִֽים׃
ἐὰν δὲ ἐρωτήσῃ σε ὁ υἱός σου μετὰ ταῦτα λέγων Τί τοῦτο; καὶ ἐρεῖς αὐτῷ ὅτι Ἐν χερὶ κραταιᾷ ἐξήγαγεν κύριος ἡμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλίας·
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
Cumque interrogaverit te filius tuus cras, dicens: Quid est hoc? respondebis ei: In manu forti eduxit nos Dominus de terra Ægypti, de domo servitutis.
Y si en el futuro sus hijos les preguntan: ‘¿Qué significa todo esto?’, ustedes les responderán: ‘Con mano poderosa Yehová nos sacó de Egipto, de ese lugar de esclavitud.
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Y cuando mañana te preguntare tu hijo, diciendo: ¿ Qué es esto? decirle has: Jehová nos sacó con mano fuerte de Egipto, de casa de servidumbre;
In the future, when your son asks you, ‘ What does this mean?’ you are to tell him, ‘ With a mighty hand the LORD brought us out of Egypt, out of the house of slavery.
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo instruye una respuesta futura ante la pregunta de un hijo sobre el significado de una práctica: la respuesta consiste en atribuir la salida de Egipto a una acción de YHWH realizada «con fuerza de mano».
Palabras clave
yish'aleKha («preguntar»+«te», H7592+H9031): verbo qal imperfecto con sufijo pronominal de segunda persona, expresa una acción venidera dirigida al oyente («cuando te pregunte»).
mochar («mañana», H4279): sustantivo que marca temporalidad futura, ubicando la pregunta del hijo en un tiempo posterior al momento de la enunciación.
chozek yad («fuerza de mano», H2392+H3027H): construcción en estado constructo («X de Y»), donde chozek («fuerza») rige a yad («mano»), formando una expresión compuesta que funciona como modificador instrumental de la acción siguiente.
hotzi'Anu («sacar»+«nos», H3318H+H9035): verbo hifil (forma causativa) perfecto con sufijo de primera persona plural, indica una acción completada y causada por un agente externo («él nos hizo salir»).
beit 'avaDim («casa de siervos», H1004B+H5650): estado constructo que combina «casa» con «siervos/esclavos» en plural, formando una expresión que designa el lugar de origen mediante una relación de pertenencia.
Lo que dice el texto
La frase se estructura en dos partes conectadas por vav narrativa (H9001): una prótasis condicional-temporal introducida por ki («porque/si/que», H3588A) que plantea la pregunta futura del hijo, y una apódosis que da la respuesta prescrita mediante el verbo 'amarTa («dirás», H0559) en perfecto consecutivo. Esta alternancia de perfecto consecutivo y vav narrativa es característica de la secuencia narrativa hebrea para expresar instrucciones que se cumplirán en el futuro, un matiz que las traducciones al español representan con futuro simple («preguntará», «dirás»).
La expresión bechozek yad («con fuerza de mano») utiliza el estado constructo para crear una unidad semántica compacta que el hebreo coloca al inicio de la respuesta, dándole énfasis sintáctico como circunstancia instrumental de la acción principal. El verbo hotzi'Anu está en hifil, forma que indica causación: no se dice simplemente «salimos» sino «él nos hizo salir», atribuyendo la acción a un agente causante explícito, identificado inmediatamente después como YHWH (H3068G). La expresión final mibeit 'avadim («de casa de siervos») repite la estructura constructa para describir el origen mediante una relación de pertenencia entre «casa» y «esclavos», paralela a mimitzrayim («de Egipto») mediante la preposición min repetida (H9006).
Divergencias entre versiones
La LXX traduce chozek yad («fuerza de mano») como ἐν χειρὶ κραταιᾷ («con mano fuerte»), invirtiendo el orden de la construcción constructa hebrea (mano+fuerza vs. fuerza+mano) sin alterar el sentido instrumental. La Vulgata sigue un patrón similar con in manu forti («con mano fuerte»). Asimismo, la LXX añade μετὰ ταῦτα («después de estas cosas») donde el hebreo tiene únicamente mochar («mañana», H4279), una expansión temporal que no está en el texto hebreo base.
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.