Éxodo 13:12
וְהַעֲבַרְתָּ כָל־פֶּֽטֶר־רֶחֶם לַֽיהֹוָה וְכָל־פֶּטֶר׀ שֶׁגֶר בְּהֵמָה אֲשֶׁר יִהְיֶה לְךָ הַזְּכָרִים לַיהוָֽה׃
✦ Interlineal hebreo
Toca una palabra para ver su ficha
✦ El mismo versículo en cinco lenguas
וְהַעֲבַרְתָּ֥ כָל־פֶּֽטֶר־רֶ֖חֶם לַֽיהֹוָ֑ה וְכָל־פֶּ֣טֶר׀ שֶׁ֣גֶר בְּהֵמָ֗ה אֲשֶׁ֨ר יִהְיֶ֥ה לְךָ֛ הַזְּכָרִ֖ים לַיהוָֽה׃
καὶ ἀφελεῖς πᾶν διανοῖγον μήτραν, τὰ ἀρσενικά, τῷ κυρίῳ· πᾶν διανοῖγον μήτραν ἐκ τῶν βουκολίων ἢ ἐν τοῖς κτήνεσίν σου ὅσα ἐὰν γένηται σοι, τὰ ἀρσενικὰ ἁγιάσεις τῷ κυρίῳ.
Texto griego de la edición Swete, CC BY-SA 4.0
Latín (Vulgata)
separabis omne quod aperit vulvam Domino, et quod primitivum est in pecoribus tuis: quidquid habueris masculini sexus, consecrabis Domino.
le dedicarán a Yehová el primer hijo de cada familia, y también las primeras crías de sus animales. Todos los machos primerizos le pertenecerán a Yehová.
Español clásico (Reina-Valera 1909)
Harás pasar á Jehová todo lo que abriere la matriz, asimismo todo primerizo que abriere la matriz de tus animales: los machos serán de Jehová.
you are to present to the LORD the firstborn male of every womb. All the firstborn males of your livestock belong to the LORD.
✦ Qué dice el texto
Resumen
El versículo establece una acción respecto al primogénito, tanto el que abre la matriz humana como las crías primerizas de animales, señalando que los machos pertenecen a Yehová. La estructura hebrea repite el término «primogénito de la matriz» aplicándolo a dos categorías distintas mediante la conjunción «y».
Palabras clave
ha'avarTa («pasar: traer», H5674C) — verbo en hifil (forma causativa) y perfecto consecutivo: indica una acción que el sujeto («tú») causa que ocurra, continuando la secuencia narrativa iniciada por la vav. peter («primogénito», H6363A) — sustantivo masculino singular en estado constructo, repetido dos veces (posiciones 4 y 10), lo cual liga gramaticalmente cada aparición a un sustantivo siguiente («matriz» y «cría»). rechem («matriz», H7358) — sustantivo femenino singular que completa la construcción «primogénito de matriz» referida a la primera categoría. sheger («cría», H7698) — sustantivo femenino singular en estado constructo, que enlaza con behemah («animal», H0929) formando «cría de animal». yihyeh («ser», H1961) — verbo qal en imperfecto, tercera persona masculina: describe una condición futura o habitual («que llegue a ser/haya»), aplicada a lo que pertenezca al poseedor mediante el sufijo -kha («tu», H9031).
Lo que dice el texto
La frase hebrea se organiza en dos segmentos paralelos, cada uno introducido por khol («todo», H3605) en estado constructo seguido de peter («primogénito», H6363A). El primer segmento, khol-peter-rechem («todo primogénito de matriz»), se dirige la-Yehová («a Jehová», H9005+H3068G) mediante el verbo causativo ha'avarTa. El segundo segmento, introducido por la conjunción ve («y», H9002), repite la estructura constructa con khol-peter-sheger behemah («todo primogénito de cría de animal»), especificando la categoría animal mediante la cadena de constructos peter-sheger-behemah.
La cláusula relativa asher yihyeh lekha («que sea/llegue a ser para ti») con el verbo yihyeh en imperfecto qal indica una condición abierta o repetida —no un evento único—, y el sufijo -kha marca la posesión del hablante receptor de la orden. El sustantivo ha-zekharim («los machos», H2145), con artículo definido, especifica que la disposición se aplica exclusivamente a los machos, cerrando la frase con la repetición de la-Yehová.
Divergencias entre versiones
La Septuaginta (LXXSWETE) traduce khol-peter-rechem como πᾶν διανοῖγον μήτραν («todo lo que abre la matriz»), una perífrasis que interpreta peter (H6363A) mediante un participio verbal en lugar de un sustantivo. La Vulgata (VULCLEM) emplea omne quod aperit vulvam («todo lo que abre la vulva»), siguiendo una estrategia similar a la LXX, mientras que para la segunda categoría usa primitivum... in pecoribus («lo primero nacido... en el ganado»), que difiere de la construcción hebrea peter sheger behemah («primogénito de cría de animal») al no mantener la doble construcción de estado constructo. El RV1909 conserva más literalmente la estructura hebrea con «todo lo que abriere la matriz» y «todo primerizo... de tus animales».
Esta explicación describe el texto con datos lingüísticos; no añade doctrina ni interpretación confesional.